Zelf maaien en hooien

Ik heb sinds kort mijn paarden bij huis staan. Nou wil ik volgend jaar een deel van het weiland land laten maaien voor mijn eigen ruwvoer. Hoe lang moet ik het gras laten drogen voor voordroogkuil en hoe lang voor hooi? Hoe weet ik of mijn ruwvoer goed is?

Antwoord

Het droogproces en de opslag
Door gras te laten drogen (kunstmatig of natuurlijk) wordt het vochtgehalte lager, ca 15-20 %. Gras laten drogen tot hooi duurt ongeveer 5 dagen. Door het lage vochtgehalte is het lang te bewaren (meer dan een jaar) omdat het ongevoeliger is geworden voor schimmels en andere micro-organismen.

Hooi moet je wel droog opslaan. Voordroogkuil krijgt je door het gras kort te drogen op het land (één dag voor natte kuil, 2-3 dagen voor droge kuil) en het daarna af te sluiten met folie. De invloed van zuurstof wordt hierdoor beperkt en er treedt een verzuring op in de baal voordroogkuil, veroorzaakt door bepaalde bacteriën. Hierdoor vergroot je de houdbaarheid.

Door het hoge vochtgehalte (ca 20-50 % vocht) kan een aangebroken baal kuil gaan schimmelen. Zorg ervoor dat een aangebroken baal voordroogkuil binnen 4 à 5 dagen wordt verbruikt. In de zomermaanden kan de houdbaarheidstermijn van een aangebroken baal nog kleiner zijn.

Hoe kan ik de kwaliteit van hooi / voordroogkuil bepalen?
Een nauwkeurige voederwaarde van hooi of voordroogkuil kan verkregen worden door een analyse te laten uitvoeren door het Bedrijfslaboratorium voor Grond- en Gewasonderzoek (Blgg) te Oosterbeek.

Kwaliteit bepalen van hooi zonder chemische analyse
Met behulp van eigenschappen als geur, kleur en samenstelling kun je een redelijke inschatting maken van de kwaliteit van het hooi.

Kleur en geur
De kleur en geur van het hooi geeft informatie over de droogperiode:

• Groen
  Hooi met een groene kleur en een frisse kruidige geur heeft kort op het land gelegen om te drogen (ca. 4 dagen). Het aandeel verteerbaar ruw eiwit is hoog, evenals de energiewaarde.
• Licht bruin
  Dit hooi heeft een caramelachtige geur doordat het licht gebroeid heeft. Hierdoor is de voedingswaarde afgenomen (0,66 eenheden / kg ds).
• Bruin-zwart
  De zwarte kleur kan veroorzaakt worden door zware broei. Tevens geeft de broei een muffe geur en is dus voor het paard minder smakelijk.

Samenstelling
De samenstelling van het hooi wordt uiteraard bepaald door het soort gras maar ook door het maaistadium van het gras waarvan hooi gemaakt wordt.

• Fijnstengelig /bladrijk hooi
  Het grasland is waarschijnlijk goed bemest waardoor het hooi energie- en eiwitrijk is.
• Grofstengelig / vezelrijk hooi
  Meestal is dit een mengeling van verschillende gewassen zoals klaver, bloemen en kruiden. Hierdoor is het energie- en eiwit gehalte lager dan de fijnstengelinge / bladrijke versie.

Welk hooi voor jouw paard(en) het meest geschikt is hangt af van het type paard of pony, wat je ermee doet en hoe de huisvesting is. Paarden op stal die weinig werken kun je het beste grofstengelig hooi geven met een lage voedingswaarde. Daar mogen ze nml veel van hebben. Jonge paarden in de groei hebben meer baat bij ruwvoer met een hoge voedingswaarde.

Kwaliteit bepalen van voordroogkuil zonder chemische analyse
Ook van voordroogkuil kun je een redelijke inschatting maken. Allereerst moet het schimmelvrij zijn, er mogen geen witte plekken in de baal zitten. Dit betekent dat de folie lek is en het voer is bedorven.
Kuil die op een goede manier is gewonnen heeft een frisse lichtzure geur. Wanneer er een sterke rottingsgeur vrijkomt dan is het vochtgehalte vaak groter dan 60 %. Meestal wordt deze onaangename geur veroorzaakt door bacteriën die ammoniak en boterzuur produceren. Deze zogenaamde ‘natte kuil’ is minder geschikt voor paarden

Vincent Hinnen,
GroomingTeam consultant