Nieuwsbrief

Wist je dat paarden in de winter ook sterk kunnen zweten bij intensieve training?

Handige tips, leuke (webshop) acties, nieuwe onderzoeken en toffe video's willen we graag met je delen! Bekijk hier de nieuwsbrief van vorige maand

Meld je hier aan

Adviesfilter
Advies over
Houderij

 

De waarheid over voeding en welzijn

 

Dit artikel is geschreven voor een voedingspecial van het blad 'dierenpraktijken' dat bij de dierenarts in de praktijk ligt. Pavo heeft bijgedragen aan dit artikel. Auteur: Sanne Voets

Voor veel paardenliefhebbers is er niets zo mooi als paarden die genieten van weidegang. De zon op hun glimmende vacht, en vooral: mals gras om van te smullen. Gelukkig zijn steeds meer mensen zich bewust van het belang van goed en genoeg ruwvoer. Krachtvoer krijgt intussen steeds meer de reputatie slecht te zijn voor paarden, "want er zit zoveel suiker in". Maar hoe zit het nu precies? En hoe voer je je paard nu goed? Voedingsdeskundige Vincent Hinnen legt uit. 

Paard en suiker

“Onder suikers verstaan we niet de geraffineerde witte korrels die we zelf in de koffie doen. We bedoelen de koolhydraten in de voeding, die tijdens de vertering worden afgebroken tot kleine chemische structuren en uiteindelijk als glucosemoleculen worden opgenomen in het bloed. Het lichaam controleert steeds de suikerspiegel: de concentratie van glucose in het bloed.

Door het eten van een suikerrijke maaltijd, stijgt die spiegel en in de alvleesklier wordt dan insuline aangemaakt. Onder invloed van dit hormoon wordt het teveel aan glucose omgezet in glycogeen, dat in het lichaam kan worden opgeslagen. Zo kan het later, bij een tekort aan glucose, weer worden ingezet. Glucose is namelijk een van de belangrijkste energieleveranciers voor het lichaam. Ook stimuleert insuline de opname van glucose in de lichaamscellen. Een prachtig regelsysteem van Moeder Natuur dus.”

Ontregeld

“Het systeem kan echter ook ontregeld raken. Is de aanvoer van glucose continu hoog, dan daalt het effect van insuline en wordt de glucose niet meer omgezet in glycogeen en niet meer opgenomen in de cellen. Dat wordt insulineresistentie genoemd, bij mensen bekend onder de noemer diabetes type 2. Als gevolg daarvan blijft de suikerspiegel hoog maar wordt de glucose niet meer verbrand en komt er dus geen energie vrij. Eigenaren zien hun paard lusteloos zijn en verhogen meestal de hoeveelheid krachtvoer of gaan supplementen geven (die meestal een hoge concentratie suikers bevatten), waarmee de aanvoer van glucose nog verder stijgt en het probleem almaar groter wordt,” vertelt Hinnen.

De gevolgen kunnen enorm zijn: insulineresistentie kan onder andere leiden tot de levensbedreigende en zeer pijnlijke ziekte hoefbevangenheid. Ook spierstijfheid, luchtwegproblemen en gewrichtsontstekingen worden in verband gebracht met insulineresistentie. “Vermoed je dus insulineresistentie bij je paard, wacht dan niet af en neem contact op met je dierenarts!”

Insulineresistentie voorkomen

Belangrijk is het dus om het aanbod van suikers in de gaten te houden. “Vooral de hoeveelheid suikers in vers voorjaarsgras wordt vaak onderschat,” aldus de voedinsexpert. “Zeker wanneer de nachten koud zijn, is de suikerconcentratie daarvan erg hoog. Weidegang na het middaguur is daarom niet aan te raden.

Let ook op de hoeveelheid krachtvoer die je geeft. Granen bevatten veel zetmeel, dat in het lichaam wordt afgebroken tot suiker. Suikers uit melassestroop worden veel verwerkt in brokken en muesli's.Voor een gevoelig paard is een melassevrij product aan te raden.

Beweging is een belangrijk facet bij het voorkomen van insulineresistentie. Veel beweging vraagt veel energie, waarvoor glucose moet worden verbrand. Dat is goed!

En dan bestaat en nog een erfelijkheidsaspect. Bepaalde rassen blijken na onderzoek meer aanleg te hebben voor het ontwikkelen van insulineresistentie. Het gaat dan met name om sobere rassen, die goed kunnen overleven op lage hoeveelheden suikers, zoals Shetlanders, IJslanders en Welshpony's. Zij worden al snel overvoerd met suikers en lopen daarom meer risico dan bijvoorbeeld KWPN'ers. “

De juiste hoeveelheid mineralen en vitaminen voor je paard

Naast suikers zijn ook vitaminen en mineralen van belang om in de gaten te houden. We weten allemaal wel dat vitaminen goed zijn voor de gezondheid en vitaminesupplementen worden gretig bijgevoerd. Hinnen zegt daarover het volgende: “Veel mineralen en vitaminen krijgen paarden gewoon binnen met goed ruwvoer. Aan krachtvoer worden vaak nog extra vitaminen toegevoegd. Op de verpakking staat precies wat het krachtvoer hieraan bevat. Bij ruwvoer is het lastiger de precieze gehaltes te bepalen. En het zijn belangrijke stoffen voor het lichaam, dus het is zaak om te weten wat je paard binnen krijgt.”

Twijfel je of jouw paard wel de juiste hoeveelheden mineralen en vitaminen binnen krijgt, neem dan contact op met je dierenarts. Aan de hand van een speciaal bloedonderzoek kan de precieze mineralenstatus worden bepaald.

 


Welsh pony's zijn extra gevoelig voor insulineresistentie, voorzichtig met gras dus
weidegang is voor ieder paard goed, maar stem je krachtvoer én je arbeid af of het gras

Voer je paard vele kleine beetje voer

Er zijn meer fysieke zaken waarmee je rekening moet houden als het gaat om voeren. De paardenmaag is er bijvoorbeeld niet op gemaakt grote hoeveelheden in korte tijd te verwerken. Hinnen: “De inhoud is maar zo’n twee liter en maagzuur wordt vrij constant aangemaakt.

De spijsvertering van een paard is erop ingericht om vele kleine beetjes te eten, verspreid over de hele dag. Ze kennen niet een dag- en nachtritme zoals mensen. Eten, bewegen en slapen worden in de natuur steeds met elkaar afgewisseld. Slapen doen ze maar een uur of vier per dag, terwijl ze met eten zo'n vijftien uur doorbrengen. Het is een natuurlijke behoefte waar je als eigenaar je paard in tegemoet moet komen. 

Zorg dat hij vele kleine porties voer krijgt, verspreid over de dag, zonder teveel suikers aan te bieden. Hou ook zijn gewicht in de gaten: van veel krachtvoer worden paarden snel dik. 

Ruwvoer bevat veel minder voedingsstoffen en de stofwisseling heeft het nodig. Het is de basis en voorziet in een groot deel van de voedingsbehoefte van een paard. Krachtvoer kan wel een goede aanvulling zijn voor paarden die wat extra's kunnen gebruiken, zoals sportpaarden en dieren met verminderde weerstand. 

Wel is het belangrijk te weten wat je voert. Probeer dus niet zomaar wat uit, maar overleg met een voedingsdeskundige en eventueel je dierenarts.”