Houderij

Gebruiksdoel

Lichaam

Invloed van voeding op vruchtbaarheid merrie

Ik heb een 7- jarige Holstein-merrie. Dit jaar wil ik haar voor het eerst laten dekken. Ik wil zo goed mogelijk voorbereid zijn en heb daarom een aantal vragen over de voeding van mijn merrie: 

  1. Welke invloed heeft voeding op de vruchtbaarheid van de merrie?
  2. Welke bestanddelen zijn daarbij van belang?
  3. Wat zijn de functies van deze bestanddelen?
  4. Wat zijn de verschillen in voeding voor guste, drachtige en lacterende merries?
  5. Heeft de huisvesting invloed op de vruchtbaarheid?
  6. Wat is de ideale voeding voor merries die gedekt gaan worden?
  7. Wat is de ideale voeding voor drachtige merries?
  8. Wat is de ideale voeding voor lacterende merries?

Antwoord van voedingsdeskundige Vincent Hinnen

Invloeden voeding op vruchtbaarheid (antwoorden op vraag 1, 2, 3, 4)
Er is erg weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de invloed van voeding op de vruchtbaarheid. Wij van Pavo hanteren op basis van gemeenschappelijke onderzoeken en eigen ervaringen en inzichten, de volgende aanbevelingen:

Energievoorziening: (koolhydraten, oliën/vetten)
De hoeveelheid en soort energie hebben invloed op de hormoonhuishouding en dus op de ovulatie (Invloed FSH, LH, insuline productie).

  • Bij guste merrie: geen rijke of schrale lichaamsconditie. Met name te schrale merries lijken vruchtbaarheidsproblemen te hebben.
  • Bij guste merrie: Merries die afvallen (negatieve energiebalans) zijn minder vruchtbaar. Het sterk laten afvallen tijdens guste periode of drachtigheid wordt door ons af geraden.
  • Bij drachtige merrie: Tijdens dracht is een te vette merrie niet wenselijk. De veulens die geboren worden groeien sneller. Dit is ongunstig voor de kwaliteit van de botgroei.
  • Bij lactatie is te rijke conditie niet gewenst. Vette merries geven mogelijk ook vette melk en mogelijk ook vette veulens. Dit is weer ongunstig voor optimale botgroei

Eiwitkwaliteit:
De eiwithoeveelheid en eiwitkwaliteit hebben invloed op de hormoonhuishouding (LH, FSH) van de merrie.

  • Bij guste merrie: Extra essentiële aminozuren verbetert de vruchtbaarheid. Een te kort aan essentiële aminozuren geeft een verminderde follikelrijping
  • Bij merries in de laatste 3 maanden van de dracht: extra (essentiële) aminozuren zijn noodzakelijk voor de ontwikkeling van het veulen.
  • Tijdens de lactatie leidt een tekort aan eiwit tot verminderde melkproductie.

Vitaminen

  • Beta-caroteen (of pro-vitamine A).
    Bij guste merries: Beta-caroteen heeft een positieve invloed op vruchtbaarheid (onderzoek i.s.m. Pavo). Met beta-caroteen is een merrie eerder in cyclus, het vermindert de kans op vroeg embryonale sterfte en zorgt voor een betere hengstigheid.
  • Een tekort aan Vitamine E.
  • Bij guste merries: Een tekort aan Vitamine E lijdt tot onvruchtbaarheid (vastgesteld bij andere diersoorten).
  • Bij drachtige merries: misvorming van het veulen (spierziekte, witte spieren) of abortus.
  • Foliumzuur heeft mogelijk een positief effect. In humane voeding is al een positief effect vastgesteld. Bij paarden is er weinig van bekend.

Mineralen

  • Selenium
    De functie van Selenium is vergelijkbaar met vitamine E. Selenium heeft een vergelijkbare uitwerking als vitamine E op de vruchtbaarheid.

Daarnaast zijn er (mogelijk) nog invloeden van voedingsstoffen die niet bewust zijn toegevoegd. Hierbij moet je denken aan:

Mycotoxinen
Mycotoxinen zijn gifstoffen afkomstig van schimmels of sporen van schimmels.
De grootste bedreiging via voeding is de fusarium schimmel. Deze komt voor in vrijwel alle granen en grassoorten. Fusarium schimmel kan o.a. de mycotoxinen ZEA en Ergot-Alkaoïde produceren. Beide hebben een negatieve invloed op de vruchtbaarheid bij varkens. Bij paarden is er nog weinig over bekend.

5. Huisvestiging in relatie tot vruchtbaarheid

Er zal een invloed zijn. Er moet aandacht besteedt worden aan hygiëne in de stal:

  • Voldoende ventilatie
  • Geen zieke paarden bij guste / drachtige merries. Denk aan Rhinopneumonitis. Bij veel wisseling van paarden op stal is een quarantaine periode geen verkeerde optie.
  • Regelmaat in voeding en verzorging
  • Zo min mogelijk stress
  • Waarschijnlijk heeft arbeid ook een invloed op vruchtbaarheid. Wij hebben hier geen publicaties van, maar in de humane sector is al eens de suggestie opgeworpen dat overmaat van training (topsport) negatief is voor de vruchtbaarheid. Wellicht speelt hier het testosteron of andere hormonen een rol.

6. Ideale voeding bij guste merries

Algemeen: De merrie moet in energiebalans zijn, met conditiescore 3 - 4. Normaal gesproken volstaat een normaal rantsoen, afgestemd op de arbeidsintensiteit.
In geval van een slecht vruchtbaarheidsverleden is het aan te raden om ten minste 3 - 4 weken voor de verwachte dekkingsdatum het supplement Pavo Fertile bij te voeren (Vitamine E, Beta-caroteen, selenium).

7 + 8. Ideale voeding tijdens dracht / lactatie

In eerste 8 maanden kan gevoerd worden op basis van arbeidsintensiteit (ruwvoer + krachtvoer). Vanaf de 9e maand van de dracht t/m de lactatieperiode kan het prestatievoer vervangen worden voor Pavo Podo® Lac. Deze brok bevat extra essentiële aminozuren, spoorelementen zoals selenium en een aanpaste vitaminen (oa. extra Vit. E en foliumzuur)
Tijdens lactatie kan de krachtvoergift sterk oplopen. Dit is afhankelijk van de weideperiode (uren weidegang en kwaliteit weidegras).

Succes!
Vincent Hinnen