Oudere paarden

Wanneer is een paard nu oud? Het antwoord op deze vraag is niet zo eenvoudig. Dit hangt namelijk af van de gezondheid van het paard, het ras en de verrichte arbeid.

De functie van het paard is verschoven van werkpaard naar recreatiedier. Vroeger, toen paarden nog hard moesten werken op het land, lag de top tussen de 5 en 10 jaar. Tegenwoordig is een paard van 30 jaar geen uitzondering meer.

Feit is wel dat vanaf een leeftijd van zo’n 16 jaar het lichaam van een paard verandert. Er verschijnen wat grijze haren, de bespiering loopt terug, de stofwisseling verloopt trager, de natuurlijke weerstand wordt minder en de lever- en nierfuncties lopen terug. In de onderstaande tabel kun je zien hoe de leeftijd van een paard te vergelijken is met die van een mens.

Paard     Mens
  1       -      4
  10     -     30-40
  15     -     50
  20     -     60
  25     -     70 
  30     -     80
  35     -     85

Tabel: leeftijd van een paard ten opzichte van de leeftijd van een mens
Bron: Dhr. B. Griens, dierenarts te Coevorden, 2004

Net als bij mensen krijgen paarden ook te maken met ouderdomskwaaltjes. De meest voorkomende zijn:

• gebitsproblemen
• slijtage aan gewrichten
• spijsverteringsproblemen
• vermageren
• gevoeliger voor koliek

Gebitsproblemen
Een paard heeft 12 snijtanden en 24 kiezen. Tot een leeftijd van 12 à 15 jaar groeit een kies vanuit de wortel. Vanaf dat moment groeit de kies omhoog en loopt de wortel terug in kwaliteit. Uiteindelijk is de wortel niet sterk genoeg meer om de kies vast te houden en valt deze uit.
Door de jaren heen slijten kiezen ongelijk af. De haken die hierdoor ontstaan kunnen pijnlijk in de wang prikken en maken dan het kauwen moeilijker. Laat het gebit van je paard daarom ieder jaar door de tandarts nakijken.

Gebitsproblemen zijn niet altijd gemakkelijk te herkennen.
Wees alert als je paard

• vermagert;
• knoeit met zijn eten;
• heel langzaam eet;
• proppen maakt van ruwvoer;
• gaat knarsetanden;
• geen aanleuning wil nemen tijdens het rijden.
   

Voedingstips voor oudere paarden met gebitsproblemen

Slijtage van gewrichten
In gewrichten zit kraakbeen, dit is zacht botweefstel dat ervoor zorgt dat de botten in het gewricht soepel kunnen bewegen. Bij oudere paarden slijt dit kraakbeen langzaam weg waardoor de botten tegen elkaar komen. We noemen dit artrose, het veroorzaakt pijn bij het bewegen.
Slijtage kun je niet genezen maar de dierenarts kan tegenwoordig wel veel doen om het proces te vertragen en de pijn te verzachten. Zorg er in ieder geval voor dat je paard blijft bewegen. Rust roest!

Spijsverteringsproblemen
Ondanks goede zorgen en voldoende eetlust kunnen oudere paard soms toch mager worden. Het lijkt wel of ze meer eten nodig hebben om op gewicht te blijven, ook al werken ze minder of helemaal niet meer. Ook zijn ze wat gevoeliger voor het ontwikkelen van koliek.

Als er geen gebitsproblemen zijn en je ontwormt je paard regelmatig dan is de waarschijnlijke oorzaak veranderingen in de spijsvertering. Een ouder paard is minder goed in staat de voedingsstoffen die hij binnenkrijgt te benutten. Dat geldt zowel voor ruwvoer als voor krachtvoer.

Gemakkelijk verteerbaar voer
Je kunt je paard helpen door gemakkelijk verteerbaar voer aan te bieden. Geëxpandeerde brokken en muesli’s met veel gepofte grondstoffen hebben een bewerking ondergaan waardoor ze gemakkelijker verteerbaar zijn. Ze zijn als het ware 'machinaal voorgekauwd' waardoor het paard de voedingsstoffen via de dunne darm gemakkelijk opneemt.
De kans op koliek is door deze voorbewerking kleiner dan bij onbewerkt voer.

Slobber en babyvoeding
Het klinkt misschien vreemd maar veel oudere paarden doen het heel goed op voer dat oorspronkelijk is ontwikkeld voor jonge paarden. Het is hoogwaardig en geconcentreerd voer dat wat meer energie en vitamines en mineralen bevat. Oudere paarden blijven met dit voer goed op gewicht. Deze brokken kun je weken in water en als slobber aanbieden.
Speciale slobber is ook zeer geschikt voor oudere paarden.

Geschikte producten voor oudere paarden
Aandacht voor ruwvoer
Oudere paarden hebben baat bij een combinatie van snel en langzaam verteerbare vezels. Meestal bevat niet te grof hooi beide vezels, hoe stengeliger het hooi des te langzamer het verteerd wordt. Zelf geven oudere paarden meestal de voorkeur aan fijn hooi, kuil of gras.

Extra behoefte
Oudere paarden hebben geen verhoogde behoefte aan eiwit. Wel aan extra Calcium, Fosfor en Magnesium in precies de juiste verhouding tot elkaar. Deze mineralen spelen een belangrijke rol bij de werking van spieren en het behouden van sterke botten.

Het belang van Calcium, Fosfor en Magnesium in het paardenlichaam
Het is ook verstandig om extra zink en selenium (beide spoorelementen) te geven.
Wat betreft de vitamines geldt dat oudere paarden wat moeite hebben met het opnemen van vitamine B en K omdat ze minder goed ruwvoer eten. Die vitamines kun je dus beter ook bijvoeren.