Nieuwsbrief

Wist je dat paarden in de winter ook sterk kunnen zweten bij intensieve training?

Handige tips, leuke (webshop) acties, nieuwe onderzoeken en toffe video's willen we graag met je delen! Bekijk hier de nieuwsbrief van vorige maand

Meld je hier aan

Adviesfilter
Advies over
Houderij

 

Grondstoffen, een uitleg

Voordat de verschillende grondstoffen voor onze producten in de fabriek terechtkomen, is al uitgebreid onderzoek verricht. Allereerst wordt visueel onderzocht of de grondstoffen eruit zien zoals ze eruit horen te zien. Vervolgens wordt streng gecontroleerd op het vocht-, eiwit-, zetmeel- en ruwecelstofgehalte om de voedingswaarde van de grondstof te bepalen. Uiteraard worden de grondstoffen ook gecheckt op vermenging met andere stoffen, verontreiniging of andere stoffen die er niet in horen te zitten.

Alleen de beste kwaliteit komt uiteindelijk in onze fabriek terecht. Daarom kan Pavo een constante kwaliteit aan haar klanten garanderen. Naast de leveranciers moet ook het vervoer van de grondstoffen aan vastgestelde eisen voldoen. Deze eisen staan opgesteld in de GMP+-norm (Good Manufacturing Practice) en HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point). Dit zijn twee kwaliteitssystemen die onder andere de voedselveiligheid van het door Pavo geproduceerde paardenvoer verder garanderen.

Selectie

Naast een selectie op kwaliteit maken wij ook een selectie op smaak. Dat betekent dat Pavo alleen de voedingsstoffen gebruikt die jouw paard ook echt lekker vindt.
Goed ruwvoer vormt altijd de basis van goede voeding voor jouw paard. Om jouw paard optimaal gezond te houden is het vaak noodzakelijk dit aan te vullen met krachtvoeders, zoals brokken, muesli’s of de losse grondstoffen hiervan. Deze voeding is rijk aan vitamines en mineralen (in de juiste verhouding) en vult daarom het ruwvoer dat jij aan je paard geeft perfect aan.

Wat zit er in mijn paardenvoer?

Net als op een potje jam of pindakaas moet op iedere zak paardenvoer staan welke grondstoffen gebruikt zijn bij het samenstellen van het voer. De meest voorkomende grondstof staat bovenaan vermeld, de grondstoffen met het kleinste bestandsdeel worden als laatste genoemd.

Om wat meer duidelijkheid te geven over de invloed van de verschillende grondstoffen op de gezondheid van jouw paard is hieronder een lijst samengesteld.

Granen

  • Haver
  • Gerst
  • Tarwe
  • Spelt
  • Maïs

Graan (bij)producten

  • Tarwezemelen
  • Tarwegries
  • Tarwegluten
  • Havermoutafvalmeel
  • Oliehoudende zaden
  • Lijnzaad
  • Sojabonen

Bijproducten

  • Lijnschilfermeel
  • Kokosschroot
  • Palmpitschilfers
  • Sojaschroot
  • Sojahullen

Knollen en wortelen

  • Winterwortel
  • Voederbiet
  • Tapioca
  • Aardappel

Bijproducten van knollen en wortelen

  • Melasse
  • Bietenpulp
  • Plantaardige oliën algemeen
  • Lijnzaadolie
  • Slaolie
  • Sojaolie
  • Zonnebloemolie

Granen

‘Het paard dat werkt, verdient de haver’ is een uitdrukking die velen wel bekend in de oren zal klinken. Van oudsher werden paarden bijgevoerd met deze graansoort. Haver en andere granen bevatten veel zetmeel. Deze kunnen door het paard omgezet worden tot energie. De verteerbaarheid van het zetmeel is per graansoort verschillend.
Sommige granen moeten voor een optimale vertering eerst een hittebehandeling ondergaan voordat het door het paard goed benut kan worden. Een vergelijkbaar proces doen mensen vrijwel dagelijks met voeding, bijvoorbeeld door het koken van aardappelen. Deze zijn door mensen na behandeling goed te verteren terwijl we er in rauwe vorm nauwelijks energie uit kunnen halen. Om een betere zetmeelvertering te bereiken, worden daarom sommige granen geplet, gekookt, gewalst en geëxpandeerd (gepoft). Een mooi voorbeeld is maïs. Na het poffen is de maïs veranderd in popcorn, en de zetmeelverteerbaarheid is daarmee aanzienlijk verbeterd voor het paard.

Granen worden graag gegeten, zijn voedzaam maar wel eenzijdig. Een rantsoen met alleen granen als krachtvoer is niet gezond. Granen zitten boordevol energie maar bevatten weinig vitamines en mineralen. Bovendien zijn enkele belangrijke mineralen ook nog in een onjuiste verhouding aanwezig. Dit zijn voornamelijk de botmineralen Calcium en Fosfor. De ideale calcium-fosfor verhouding voor het paard is 2:1. In granen is deze 1:2. Dit betekent dat in een rantsoen met veel granen een extra aanvulling van vitamines en mineralen (calcium) noodzakelijk is. Het eiwitgehalte van de verschillende granen is redelijk (8 - 12%) maar de kwaliteit van het eiwit is matig. Vanwege de lage gehaltes aan bouwstoffen (eiwit, mineralen) zijn granen minder geschikt voor een opgroeiend paard, maar een prima energieleverancier voor het volwassen paard. Pas op voor het overvoeren met granen. Dit kan leiden tot voedingsstoornissen als koliek en hoefbevangenheid. De meest gangbare granen en graanproducten die aan paarden gevoerd kunnen worden zijn: haver, gerst, tarwe, spelt en maïs.

Haver

Haver is al sinds jaar en dag bekend als hét paardengraan. Paarden eten de haver graag. Naast veel zetmeel en een beetje suiker heeft haver een stevige bast (ruwe celstof). Door die grote bast is de energiewaarde van haver lager dan die van andere granen. Immers, uit ruwe celstof kan een paard minder energie halen dan uit zetmeel. Traditioneel krijgen paarden geplette haver, waarbij de huls om de haver opengebroken wordt. Hierdoor kunnen de verteringssappen makkelijker bij het zetmeel komen in de haverkorrel. Pletten van haver is alleen zinvol voor paarden die gebitsproblemen hebben en daardoor slecht kunnen kauwen.

‘Als je veel hele granen in de mest vindt is dit een teken van slecht kauwen. Controleer het gebit van je paard op haken. Als je paard te snel eet en schrokt, meng de haver met een handje luzerne- of stro haksel. Je paard zal langer gaan kauwen en dit komt de vertering ten goede.’

Gerst

Gerst wordt in de paardenvoeding steeds meer gebruikt omdat het veel energie bevat; de bast is dunner en het zetmeelgehalte hoger dan van haver. Het zetmeel van gerst is in vergelijking tot haver minder goed verteerbaar door het paard. Vandaar dat gerst veelal in geweekte, gevlokte of gepofte vorm gevoerd wordt.

Tarwe

Tarwe is veel eenzijdiger dan haver en gerst. Tarwe heeft namelijk een zeer dunne bast en bestaat hoofdzakelijk uit zetmeel. Hierdoor is de energiewaarde hoog maar bevat nauwelijks vezels. Gecombineerd met andere granen kan tarwe heel goed aan paarden gegeven worden. Pure tarwe aan paarden is af te raden: het is te eenzijdig.

Spelt

Spelt is een zeer oude graansoort. In tegenstelling tot de hedendaagse gewassen zoals tarwe, gerst en maïs, is spelt nooit gecultiveerd. Het is dus een zeer oorspronkelijk gewas. De ongepelde spelt valt op door zijn fraai gevormde bast. Deze bevat waardevolle vezels, die de darmwerking stimuleren. De kern van de spelt lijkt sterk op de tarwekorrel en wordt door het paard zeer goed verteerd.

Maïs

Maïs lijkt qua voedingswaardee sterk op tarwe. De kwaliteit van het zetmeel is echter duidelijk anders: maïszetmeel verteert veel minder snel dan zetmeel uit andere granen.Hele maïs bijvoeren moet dan ook vermeden worden. In geplette of gepofte vorm (popcorn) is maïs zeer goed verteerbaar.

Krachtvoer algemeen

Krachtvoer is een mix van verschillende ingrediënten die samen een complete aanvulling vormen naast ruwvoer. Als er gekozen wordt voor krachtvoer - in de vorm van brokken of muesli’s - dan zijn er meestal extra vitamines en mineralen aan toegevoegd. Er zijn verschillende soorten krachtvoer. De verschillen tussen krachtvoer is groot. Niet alleen de samenstelling is anders, maar ook de verteerbaarheid en dus de voedingswaarde. Tegenwoordig zijn alle fabrikanten verplicht om de grondstoffen bij naam en in afnemende volgorde te declareren op de verpakking of label.

Waaruit bestaat krachtvoer?

Krachtvoer (brokken en muesli’s) wordt samengesteld uit meerdere grondstoffen. Als energieleverancier worden granen gebruikt zoals haver, gerst, tarwe en maïs. In muesli’s kom je ook wel bewerkte varianten van granen tegen zoals geplette haver, geplette en gepofte gerst, tarwe of maïs. Voor extra eiwit worden meestal verhitte sojabonen, sojaschroot of erwten gebruikt. Als vezelbron zijn sojaschillen, gedroogd gras of luzerne zeer geschikt. Vrijwel alle samengestelde krachtvoeders bevatten vitamines en mineralen. In de muesli’s wordt dit vaak toegevoegd in de vorm van kleine korreltjes.
In goedkoper krachtvoer kom je ook vaak andere grondstoffen tegen, zoals koolzaadschroot, maïsgluten en palmpitschilfers. Als energiebron wordt dikwijls gebruik gemaakt van goedkopere en minder smakelijke grondstoffen, zoals tapioca (zetmeelrijk) en kokosschroot (vetrijk) Soms wordt er ook bietenpulp en stro gebruikt.

‘Fabrikanten zijn verplicht alle grondstoffen te declareren op de verpakking. Check maar eens welke grondstoffen in jouw voer zitten!’

Graan (bij)producten

Tarwezemelen

Tarwezemelen zijn hulzen van de tarwekorrel die overblijven als het zetmeel voor het grootste deel uit de korrel is gehaald. Het zetmeel wordt vooral gebruikt voor de levensmiddelenindustrie en de tarwezemelen worden vooral gebruikt in de paardenvoeding. Tarwezemelen bevatten meer eiwit dan graan (16%), maar de kwaliteit van dit eiwit is matig. Het zetmeelgehalte is laag is en het vezelgehalte is hoog, waardoor tarwezemelen veilig zijn voor paarden.Tarwezemelen bevatten net als de granen weinig mineralen en de calcium-fosforverhouding is ongunstig. Tarwezemelen werken laxerend.

"Als je paard aan de diarree is, moet het bijvoeren van zemelen vermeden worden."

Tarwegries

Tarwegries is qua voedingswaarde vergelijkbaar met tarwezemelen, met als verschil dat tarwegries iets meer eiwit bevat. Tarwegries wordt door paarden graag gegeten.

Tarwegluten

Gluten komen vrij bij zetmeelwinning uit tarwe. De gluten zijn eiwitrijk en kunnen daarom bij mensen allergie veroorzaken. Bij paarden is dat niet het geval. Tarwegluten zijn door de bittere smaak niet geliefd bij paarden.

Havermoutafvalmeel

Ook havermoutmeel bestaat uit een restant dat wordt verkregen bij de zetmeelwinning uit havermout. Het afvalmeel bestaat voornamelijk uit de bast van de haver. Deze bast is moeilijk verteerbaar en geeft het paard daarom weinig energie. Havermout is een goedkope grondstof en wordt daarom vaak voor energiearm paardenvoer gebruikt. Havermoutafvalmeel ruikt muf, te vergelijken met de geur van natte kranten; het wordt door paarden niet altijd even graag gegeten.

Oliehoudende zaden

Oliehoudende zaden bevatten vanzelfsprekend veel oliën. Vergelijk het vetgehalte maar eens van haver en lijnzaad; haver bevat bijna 5% vet terwijl lijnzaad meer dan 30% vet bevat. Vanwege het hoge vetgehalte is het bijvoeren van deze zaden erg populair.

Lijnzaad

Lijnzaad bevat veel olie en zorgt voor een mooie glanzende vacht bij je paard. Lijnzaad kan ook laxerend werken. Geef geen grote hoeveelheden onbehandeld lijnzaad aan een paard, want lijnzaad bevat giftige stoffen. Door een hittebehandeling (of door koken) worden deze stoffen afgebroken en zijn dan volstrekt onschadelijk. Zodra na het afkoelen een grijze gelei boven op het lijnzaad ontstaat, is deze perfect om te voeren. Meng dit met een beetje nat gemaakte zemelen of krachtvoer.

Sojabonen

Sojabonen bevatten veel eiwit en zeer gezonde olie. Voor mensen geldt dat sojabonen goed als vleesvervanger kunnen dienen. Maar let op, ze bevatten ook enkele schadelijke stoffen. Bij verhitting worden deze stoffen onschadelijk gemaakt. Daarom worden meestal getoaste of gepofte sojabonen verwerkt.

Bijproducten

Ook voor de bijproducten van de oliehoudende zaden geldt dat één deel of meerdere delen uit het oorspronkelijke zaad zijn gehaald. Uit de oliehoudende zaden wordt bijvoorbeeld lijnzaadolie, kokosolie en sojaolie gewonnen. Deze oliën zijn in onze voeding vooral bekend vanwege hun hoge gehalte aan onverzadigde vetzuren zoals linolzuur en linoleenzuur. De restanten met specifieke kenmerken worden gebruikt voor paardenvoeding

‘Kokosschroot en palmpitschilfers kunnen theobromine bevatten. Dit valt onder verboden dopingstoffen volgens het reglement van de FEI’

Lijnschilfermeel / lijnschilfers

Lijnschilfermeel is een restproduct uit lijnoliewinning. Het bevat veel vezels en eiwitten en weinig olie. Lijnzaad is populair bij paardenhouders, maar ook duur. Op verpakkingen en in foldermateriaal wordt vaak melding gemaakt dat een voedingsproduct lijnolie bevat of zelfs lijnzaad. Let op: In veel gevallen wordt namelijk niet lijnzaad, maar de lijnzaadschilfers verwerkt. Deze lijnschilfers bevatten veel eiwitten en weinig olie.

Kokosschroot

Kokosschroot is een restproduct uit de kokosoliewinning. Het bevat veel en deels moeilijk verteerbare vezels. Door de branderige geur vinden paarden deze grondstof niet bijzonder smakelijk. Kokosschroot kan sporen van doping bevatten (theobromine). Als je volgens het reglement van de FEI aan een wedstrijd deelneemt, moet deze grondstof dus vermeden worden.

Palmpitschilfers

Ook voor palmpitschilfers geldt dat wanneer je volgens het reglement van de FEI aan een wedstrijd deelneemt het paard dit bijproduct niet mag hebben gegeten. Deze grondstof komt niet voor in de producten van Pavo.

Sojaschroot

Sojaschroot is een restproduct uit de sojaoliewinning. Het is prima geschikt als eiwitbron in paardenvoer. Eiwitrijke grondstoffen ruiken niet erg smakelijk, maar worden toch door paarden goed gegeten.

Sojahullen / sojaschillen

Als naast de olie ook nog het eiwit (schroot) uit de sojaboon is gewonnen, dan blijft alleen nog de schil over. Deze noemen we sojahullen of -schillen. Sojahullen zijn eiwit- en vetarm, maar vezelrijk. Deze vezels worden door het paard zeer goed verteerd. Sojahullen zijn nagenoeg geurloos en worden goed door paarden gegeten.

Knollen en wortelen

Een knol of wortel is een vrucht die onder de grond groeit. Iedereen kent de oranje winterpeen, maar ook aardappelen en tapioca zijn knollen en wortelen. Net als de vruchten boven de grond bevatten de knollen veel voedingsstoffen. Met name veel zetmeel en suiker.

Winterwortel

Winterwortelen vormen een ware lekkernij en traktatie voor je paard. Ze bevatten vooral veel water. Je paard wordt dus niet dik van een paar wortelen per dag. Naast veel water en een beetje suiker bevatten wortelen natuurlijke pro-vitamine A (bètacaroteen).

Voederbiet

Ook voederbieten bevatten veel water. Zorg ervoor dat de bieten voor het voeren vrij zijn van zand.

Tapioca of maniok

Tapioca en maniok zijn twee verschillende namen voor dezelfde knol. Tapioca is rijk aan zetmeel en wordt in de menselijke voeding veel toegepast in producten zoals kroepoek. De van nature bittere smaak wordt door paarden niet gewaardeerd. Tapioca wordt in paardenvoer wel eens gebruikt om de kostprijs van het voer te drukken, aangezien tapioca een relatief goedkope grondstof is.

Aardappel

Aardappelen werden vroeger bijgevoerd aan werkpaarden. Sommige paarden zijn allergisch voor aardappelen en krijgen dan last aan de benen (aardappeleczeem).

Bijproducten van knollen en wortelen

Ook uit knollen en wortelen kunnen verschillende bestandsdelen gewonnen worden. Een bekend voorbeeld is suiker, afkomstig van de suikerbiet. Het restant wordt vaak omschreven als een soort pulp. Voorbeelden van restproducten zijn riet- en bietmelasse en bietenpulp.

Melasse

Deze grondstof ziet eruit als schenkstroop. Melasse is een restproduct van de suikerwinning voor menselijke voedingsproducten. Melasse wordt in vrijwel alle soorten krachtvoer gebruikt. Melasse is een smaakmaker omdat het veel suiker bevat en is bovendien een perfect middel om een stevige brok te persen. Het suikerpercentage kan variëren van 1 tot 7%. Paarden zijn er dol op!

Bietenpulp

Bietenpulp is een restproduct uit de suikerwinning. Het bestaat voornamelijk uit vezels. Deze vezels zijn door het paard zeer goed verteerbaar en lijken daarmee op sojahullen. Helaas zetten droge bietenpulpbrokken zeer sterk uit in water. Tot wel 6 keer hun eigen volume! In droge vorm is bietenpulp gevaarlijk voor paarden. De pulp moet altijd geweekt worden (1 deel pulp op 4-6 delen water) voordat het aan paarden gegeven wordt. Zo voorkom je darmverstoppping.

Plantaardige oliën algemeen

Plantaardige oliën worden gewonnen uit granen of zaden. Bekende oliën die aan paarden gegeven worden zijn lijnzaadolie, slaolie en sojaolie. Alle oliën zijn goed verteerbaar door het paard. Ze leveren energie en dragen bij aan een prachtig glanzende vacht. Wanneer het krachtvoer geen toegevoegde olie bevat, kun je circa 1 theekopje plantaardige olie per dag aan je paard geven. Voor extra energie in het rantsoen kun je tot 300 ml per dag bijgeven. Pas op, geef niet te veel!

Lijnzaadolie

Lijnzaadolie bevat veel onverzadigde vetzuren en is zeer gezond. Maar het is tegelijkertijd ook kort houdbaar.

Slaolie

Slaolie is een mengsel van verschillende oliën en kan dus in samenstelling per merk verschillen.

Sojaolie

Deze olie is zeer smakelijk en stelt minder eisen aan de manier van bewaren dan lijnzaadolie.

Zonnebloemolie

Zonnebloemolie is redelijk hittestabiel en stelt minder eisen aan het bewaren.
 



Maakt haver je paard feller? 

Veel ruiters zeggen dat hun paard feller is na het voeren van haver. Hier is een aantal verklaringen voor te vinden. Eén verklaring voor het specifieke ‘haver-effect’ is dat haver bepaalde stoffen bevat die het centraal zenuwstelsel beïnvloeden waardoor je je “gelukkiger” voelt. Een andere meer gangbare verklaring is dat het zetmeel van haver zeer makkelijk verteerbaar is voor het paard, veel makkelijker dan het zetmeel van andere granen. Na het voeren van haver komt de tot suiker afgebroken zetmeel snel in het bloed van het paard, en bij veel paarden geeft dit kennelijk direct energie: ze worden er fel van.