Nieuwsbrief

Wist je dat paarden in de winter ook sterk kunnen zweten bij intensieve training?

Handige tips, leuke (webshop) acties, nieuwe onderzoeken en toffe video's willen we graag met je delen! Bekijk hier de nieuwsbrief van vorige maand

Meld je hier aan

Adviesfilter
Advies over
Houderij

 

Spijsverteringskanaal van een paard

Het ingewikkelde verteringskanaal van het paard is gevoelig voor aandoeningen. In dit stuk wordt een aantal aandoeningen nader bekeken. Daarnaast geven we antwoord op de vraag hoe je deze aandoeningen kunt herkennen, wat je er aan kan doen en hoe problemen zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen.

Mondholte

Paarden die ineens sterk vermageren, of waarvan de vacht plotseling dof wordt, kunnen problemen hebben met het verteren van voedsel. Oorzaken liggen vaak in de mondholte (slecht gebit, ontstekingen).

  • Kauwbezwaren: de kiezen van het paard slijten door de malende kauwbeweging geleidelijk af. Onregelmatige slijtage kan leiden tot scherpe haakjes op de kiezen. Deze scherpe randen veroorzaken wondjes op de tong en aan de binnenkant van de wang, waardoor kauwen pijnlijk kan worden. Je paard gaat hierdoor minder goed kauwen.
  • Gebitsafwijkingen: sommige paarden hebben een afwijkende stand van de kaken, zoals een snoeksbek (de onderkaak is langer dan de bovenkaak) of een varkensbek (de onderkaak is korter dan de bovenkaak). Er zijn ook paarden met een scheef gebit, vaak veroorzaakt door teveel tanden of kiezen (melktanden die blijven zitten). Hierdoor kunnen paarden hun voedsel niet voldoende fijnmalen. Het voedsel kan niet optimaal worden verteerd.

Wat kan ik doen?

Laat het gebit van je paard 1 keer per jaar checken door een paardentandarts. Bij paarden met een afwijkend gebit 2 keer per jaar. Afhankelijk van het paard, wordt er een behandeling gegeven. De kiezen worden door ze te raspen weer recht gemaakt. Hierdoor passen ze goed op elkaar en ontstaan er geen randjes die het tandvlees of de tong kunnen beschadigen.

Slokdarm

De slokdarm transporteert het voedsel van de mond naar de maag. Als het paard te gulzig eet – en daardoor vergeet om goed te kauwen – kunnen er grote stukken voedsel (zoals wortel) in de slokdarm vast blijven zitten. Deze verstopping is pijnlijk.

Wat kan ik doen?

Soms helpt een lichte massage van de slokdarm om de doorstroom weer op gang te brengen. Wacht echter niet te lang met het inschakelen van een dierenarts; hoe vaker het paard zich verslikt, des te groter de kans dat vocht naar de longen loopt en er een longontsteking kan ontstaan.

Maag

De maag is misschien wel het gevoeligste lichaamsdeel van jouw paard. Ruim 60% van alle sportpaarden en zelfs 90% van de renpaarden hebben last van hun maag. Dit wordt helaas meestal niet opgemerkt.Vaak wordt maagpijn veroorzaakt door kleine zweren aan de binnenkant van de maagwand. Deze zweren ontstaan door een onjuiste balans in de verhouding tussen ruwvoer en krachtvoer.

Paarden maken alleen speeksel aan door te kauwen. Dit speeksel is nodig om sterke maagsappen te verdunnen. Op krachtvoer hoeft een paard amper te kauwen en dus produceert het paard bij te grote porties te weinig speeksel. De maagsappen worden te krachtig en veroorzaken vervolgens zweren.

Maagoverlading is een andere oorzaak van veel voorkomende maagklachten. Voedsel zoals bietenpulp zet uit als het in aanraking komt met vocht. De maagsappen kunnen er voor zorgen dat de maagingang wordt afgesloten. Ook de maaguitgang naar de darmen blokkeert, waardoor het dier niet kan mesten. Maagoverlading is herkenbaar als het paard te lang niet mest. Een gezond paard mest regelmatig, tot 15 keer per 24 uur. Verstopping zal gepaard gaan met pijn, waardoor het paard koliekverschijnselen zal vertonen. Gebrek aan beweging kan ook leiden tot deze verstopping.

Koliek

Koliek is een verzamelnaam voor buikpijn. Op diverse plaatsen in het spijsverteringskanaal van een paard kunnen verstoppingen, ophopingen van gas of verschuivingen optreden, vaak met koliek als gevolg.
Koliek wordt meestal veroorzaakt door verschimmeld of bedorven voer, wormbesmetting of een slecht onderhouden gebit. Andere oorzaken zijn een verstopping, een ontsteking of een verlamming van de darm.

Waaraan herken je koliek? Er is pas sprake van koliek als jouw paard meerdere van de volgende symptomen vertoont:

  • Niet willen eten.
  • Rusteloosheid: veel liggen en weer opstaan.
  • Rollen.
  • Naar flank kijken.
  • Naar buik schoppen.
  • Zwiepen met de staart.
  • Schrapen met de voorbenen.
  • Uitrekken met neiging tot schijnbaar urineren.
  • Lusteloosheid.
  • Zweten en koortsig.
  • Verhoogde hartslag en ademhaling.

Wat kan ik doen?

Acute koliek
Waarschuw direct je dierenarts en beschrijf goed de symptomen die je hebt opgemerkt. Totdat de dierenarts komt, kan je volgens drs. Leendert Jan Hofland het beste het volgende doen: "Het hangt er van af hoe heftig de koliek is. Als het mogelijk is, laat het paard dan stappen, mits het paard geen gevaar vormt voor zichzelf en de eigenaar. Als het paard zo'n heftige koliek heeft dat dit wel het geval is, is het soms verstandig het dier in een paddock/bak te zetten waar hij zichzelf zo min mogelijk kan beschadigen. Het is over het algemeen niet zo dat het rollen de koliek op dat moment nog verergert. Als het langer duurt voordat de dierenarts arriveert of als besloten is in eerste instantie nog af te wachten, is het niet nodig om uren lang te blijven stappen. Het enige wat daarmee bereikt wordt, is een vermoeid paard en een vermoeide eigenaar. Een kwartiertje tot een half uurtje stappen volstaat over het algemeen."

Gevoelig voor koliek

Voorkomen is beter dan genezen:

  • Geef altijd de hoeveelheid voeding, die past bij de inspanning en prestatie die je van jouw paard verlangt.
  • Geef hooi of kuil van goede kwaliteit: fris, schoon en schimmelvrij.
  • Verander nooit abrupt van voer, maar doe dit geleidelijk. Dit geldt niet alleen voor krachtvoer, maar ook voor hooi of weidegang.
  • Op dagen dat jouw paard minder inspanning hoeft te leveren, begin dan de avond van te voren al met het geven van minder krachtvoer. De hoeveelheid hooi kan hetzelfde blijven.
  • Geef je paard zoveel mogelijk vrije beweging verdeeld over de dag. Als het paard in beweging blijft, blijven ook de darmen actief en is er minder kans op koliek.
  • Zorg er voor dat je paard rustig eet en niet schrokt. Geef verdeeld over de dag kleinere porties.
  • Pas op met te veel en te koud water direct na een zware inspanning.
  • Zorg voor regelmatig ontwormen en gebitscontroles.