Nieuwsbrief

Wist je dat paarden in de winter ook sterk kunnen zweten bij intensieve training?

Handige tips, leuke (webshop) acties, nieuwe onderzoeken en toffe video's willen we graag met je delen! Bekijk hier de nieuwsbrief van vorige maand

Meld je hier aan

Adviesfilter
Advies over
Houderij

 

Glutengevoeligheid bij paarden

Ook paarden kunnen gevoelig zijn voor gluten. Hoe veel het voorkomt, durft dierenarts en onderzoeker dr. Han van der Kolk, Europees specialist interne geneeskunde van het paard, niet te zeggen. “Daar doe ik nog onderzoek naar. Als een paard afvalt, slechter presteert, terugkerende koliek en een verdikte dunnedarmwand heeft, dan zou dat door glutengevoeligheid kunnen komen. Ik heb inmiddels meerdere gevallen gezien.” Het ziektebeeld bij mensen heet coeliakie.

Een aantal jaren geleden trof Van der Kolk, destijds werkzaam bij de afdeling Inwendige Ziekten van het paard van de faculteit Diergeneeskunde in Utrecht, tegenwoordig bij Euregio Laboratory Services te Maastricht, een sportpaard dat vermagerde en slechter presteerde. Bij rectaal onderzoek bleek de dunnedarm, die eigenlijk flinterdun is en die je niet mag voelen, verdikt te zijn.

De dunnedarm is bij paarden ongeveer 20 meter lang. Een gezonde dunnedarm is flinterdun. Voedingsmiddelen die zijn opgenomen en via de maag in de darm zijn gekomen, komen via de darm in het bloed terecht. Als die wand flinterdun is, is dat gemakkelijk. Maar als dat dikker is, dan is dat lastiger. Dan nemen ze de voedingsstoffen niet goed op. Ze moeten dan meer eten om op gewicht te blijven.

Paarden horen geen dunnedarmlissen met een verdikte wand te hebben. Van der Kolk vroeg zich af wat de oorzaak daarvan kon zijn. Hij onderzocht allerlei mogelijkheden, waaronder een wormbesmetting. Spoelwormen zitten bijvoorbeeld ook in de dunnedarm, maar deze bleken geen rol te spelen. Er bleken meer paarden met een verdikte wand van de dunnedarm te zijn. “We zien het bij sportpaarden, en gek genoeg vooral bij dressuurpaarden. Er was een fenomeen, maar nog geen diagnose. Ik kraakte mijn hersenen er op.”

Antistoffen tegen gluten

Van der Kolk keek daarop samen met prof. dr. Chris Mulder van de VU in Amsterdam, dé coeliakie-expert bij mensen, naar de paarden. “We gingen bloed onderzoeken van sportpaarden en van paarden die vrij in de natuur leven. De paarden die in de natuur leven, krijgen geen gluten. Alle paarden, behalve die in aanraking kwamen met gluten, hadden antistoffen tegen gluten in het bloed.” Antistoffen wil zeggen dat het afweersysteem reageert op gluteneiwit. “Muizen en ratten reageren niet op gluten met antistoffen, paarden doen dat opmerkelijk genoeg dus wel, net als mensen. We namen een biopt, dat wil zeggen dat we met een lange slang die via de neus en de maag tot in de twaalfvingerige darm loopt, een hapje van de wand van de dunnedarm. Bij een sportpaard troffen we verschrompelde darmvlokken aan, net als bij coeliaki bij mensen. Toen hebben we dat paard een half jaar geen tarwe gevoerd, waarop de darmvlokken weer aangroeiden. We vonden vervolgens meerdere paarden met dit probleem, die allemaal goed reageren op een glutenvrij dieet. Bij paarden noemen we het glutengevoeligheid.”

Gluten

Een eeuw geleden groeide hier geen tarwe maar haver. Tarwe wilde hier niet groeien, toen is het veredeld, en zo is hier tarwe gekomen. Gluten zijn een groep van eiwitten in granen, vooral in tarwe. Tarwe is nauw verwant aan andere granen met name rogge, gerst, spelt en haver. Deze granen bevatten dus ook hoeveelheden gluten. Haver bevat geen gluten.

Gluten zijn de eiwitten in tarwe die verantwoordelijk zijn voor de stevige structuur van het deeg, het zorgt ervoor dat het brood rijst.

Gluten zijn normale eiwitten voor de meeste mensen en worden dan ook gemakkelijk verteerd via het maagdarmkanaal. Een klein deel van de bevolking kan echter geen gluten verteren, deze mensen zijn gluten intolerant. Dit wordt coeliakie genoemd.

Gluten zijn een mix van een serie van individuele eiwitten die verdeeld kunnen worden in 2 groepen; de prolaminen en de gluteninen. Het belangrijkste prolamine eiwit, gliadine, schijnt het grootste probleem te zijn bij coeliakie of glutenintolerantie. Vaak worden er gliadine-antilichamen gevonden in de immuuncomplexen, die geassocieerd worden met deze ziekte.

Wanneer mensen met coeliakie voedsel eten dat gluten bevat, reageert hun immuunsysteem daarop door het beschadigen van de dunnedarm. Vooral kleine vingerachtige uitstulpingen die de dunnedarm bekleden raken verloren. Deze uitstulpingen worden vlokken genoemd. Nutriënten uit het voedsel worden door deze darmvlokken geabsorbeerd in het bloed. Zonder vlokken, ongeacht de hoeveelheid voedsel die gegeten wordt, raakt een mens ondervoed.

link naar food-info net http://www.food-info.net/nl/qa/qa-wi4.htm

Bron: dit artikel is geschreven door Marjan Tulp en gepubliceerd op www.paardvisie.nl, mei 2015



Symptomen

Hoe herken je paarden die mogelijk aanleg hebben voor glutengevoeligheid?

  • het zijn veelal sportpaarden
  • ze kunnen vermageren
  • ze kunnen gevoelig zijn voor koliek (terugkerende koliek)
  • soms hebben ze een pijnlijke buik en reageren negatief op aansingelen
  • soms is er een huidaandoening gepaard gaand met jeuk
  • als de dierenarts darmonderzoek doet (via buikwand buitenkant of rectaal via een echo), blijkt het paard een verdikte dunnedarmwand te hebben
  • uit bloedonderzoek blijkt dat het paard een verlaagd gehalte aan eiwit in het bloed heeft, en wat verlaagd is in de witte en de rode bloedcellen.

Vervolgens kan de dierenarts een antistoffenbepaling op het paard doen, daar is een test voor:  immuunglobine IgA, dat test de reactie van het afweersysteem op gluteneiwit.

Heb je een paard dat voldoet aan bovenstaande beschrijving (mager, terugkerende koliek) probeer dit dier dan eens, als het geen acute problemen als koliek heeft en nadat je uiteraard zijn mest al hebt laten onderzoeken op mogelijke worminfecties, een aantal maanden glutenvrij te voeren. Veel ruwvoer en voer met haver in plaats van tarwe, zou soelaas kunnen bieden als je paard gevoelig is voor gluten. Pavo Care4Life is granenvrij en daarmee een zeer glutenarm product. Helemaal glutenvrij kunnen we niet garanderen omdat Care4Life wordt gemaakt in een fabriek van granen verwerkt worden. Zodoende kan het sporen van gluten bevatten.