Pavo, voeding en verzorging van paarden
Nieuwsbrief

Meld je aan en ontvang handige tips, leuke acties en specialistisch advies over de gezondheid van jouw paard in je mailbox!

Adviesfilter
Advies over
Houderij

 

Veulen op komst: alles wat je moet weten

Wat is er mooier dan een paard met veulen in de wei? De merrie is hoog drachtig en het veulen kan ieder moment geboren worden. Een spannend moment. Maar hoe weet je dat het veulen eraan komt? En wat is belangrijk tijdens en vlak na de bevalling?

Voor de bevalling

Niet alle drachtige merries laten even goed zien dat het veulen op komst is. Als de uier vol raakt, de banden achter wegvallen en kegels aan de spenen komen te hangen, betekent dit dat het veulen er ieder moment kan aankomen. Zorg ervoor dat je de volgende dingen klaar hebt staan of geregeld hebt, zodat je optimaal bent voorbereid op de geboorte van het veulen:

  • Zorg tegen het eind van de dracht voor een geboortemelder
  • Installeer een webcam, zodat je ook vanuit je huis kunt meekijken
  • Zorg voor een grote, schone stal met veel stro, zodat de merrie comfortabel kan liggen, of een veilige weide
  • Zorg voor voldoende licht in de stal (laat ook ’s nachts de lampen aan)
  • Noteer nuttige telefoonnummers van o.a. je dierenarts of iemand die het veulen of de merrie kan vervoeren als je naar de kliniek moet.
  • Zorg dat je ingevroren biest of de Pavo SOS-kit in huis hebt, voor het geval er iets misgaat met de merrie of het veulen niet wil drinken.
  • Bandeer de staart van de merrie, zodat je goed zicht hebt op het proces
  • Verder klaarzetten: handdoeken, een schone emmer, betadine en betadineshampoo, een navelklemmetje en een schaar.

Tijdens de bevalling

Als de merrie begint met bevallen en de witte blaas zichtbaar wordt, controleer dan de ligging van het veulen. Voel of de twee voorbenen en het hoofd er zijn. Wanneer dit niet het geval is, ligt het veulen waarschijnlijk verkeerd. Zorg dan dat je merrie opstaat en bel direct de dierenarts.

Eerste 24 uur na de geboorte

De eerste 24 uur zijn cruciaal. Hierin is het belangrijk om een aantal punten te controleren (zie tabel 1 hieronder). Na de geboorte is het veulen voor de afweer tegen ziektes geheel aangewezen op de afweerstoffen uit de eerste merriemelk, oftewel de biest. Deze afweerstoffen kunnen alleen in de eerste 24 uur de darmwand van het veulen passeren en opgenomen worden in de bloedbaan. Wil het veulen niet drinken, heeft de merrie uierontsteking of is ze gestorven? Ingevroren biest of het Pavo SOS-kit met daarin kunstbiest kunnen een uitkomst bieden als het echt niet lukt.

Tijdschema bij een gezond veulen

Een gezond veulen...                             binnen
staat < 1-2 uur
drinkt < 2-4 uur
plast < 8 uur
vochtopname < 12 uur
afdrijven darmpek < 12-24 uur

Een moederloos veulen

Het is de nachtmerrie van iedere fokker: problemen bij de geboorte. Overleeft de merrie of het veulen het niet, kijk dan op de facebookpagina van de Veulencentrale of van Moederloze veulens en veulenloze moeders. Hier kun je proberen adoptie te regelen. Gaat het om een pleegmerrie die zelf haar veulen heeft verloren, vraag dan wel door wat de reden was. Bij verdenking van ziekten kun je er beter geen veulen bij plaatsen. Maak vooraf goede afspraken en zet deze op papier. Er zijn opvangplaatsen waar meerdere moederloze veulens samen worden geplaatst.

Een andere oplossing is een pleegmerrie die geen veulen heeft gehad, maar na een speciale behandeling melk geeft. Acceptatie van een pleegveulen verloopt hierbij meestal beter. Dierenkliniek Dennenoord in Duizel, vlakbij Eindhoven, heeft in het geboorteseizoen veertig van zulke merries klaarstaan, die na de adoptie tot het afspeenmoment met de fokker mee naar huis mogen, zodat het veulen in de eigen omgeving opgroeit. De kosten bedragen € 2.500. Dat lijkt veel, maar het voordeel ten opzichte van iedere twee uur de fles geven en de sociale ‘paardwaardige’ opvoeding die het veulen op deze manier krijgt, weegt daar zeker tegenop. Lees hier meer tips over wat je kunt doen bij een moederloos veulen

Veulen afspenen

De meeste veulens worden tussen de vijf en zes maanden gespeend als het veulen zelfstandig veulenbrok en ruwvoer eet. Lees hier meer over de voeding van het opgroeiende veulen. Om de melkgift geleidelijk te laten opdrogen is het verstandig om een week voor het spenen de hoeveelheid krachtvoer voor de merrie te halveren. Drie dagen voor het spenen kan het krachtvoer helemaal gestopt worden. Zorg er ook voor dat de merrie voldoende beweging krijgt.

Veulen ontwormen

Het is aan te raden om het veulen tussen de vierde en achtste dag een wormspuit te geven. Dit moet vervolgens na vier tot zes weken herhaald worden. Daarna kan een normaal ontwormingsschema in overleg met je dierenarts aangehouden worden. Let wel op dat de wormspuit geschikt is voor veulens.

Veulen-op-komst-alles-wat-je-moet-weten

Pavo FoalMilk

Prima alternatief voor merriemelk

Pavo SOS Kit

Survival pakket voor de geboorte van een veulen