Pavo, voeding en verzorging van paarden
Nieuwsbrief

Meld je aan en ontvang handige tips, leuke acties en specialistisch advies over de gezondheid van jouw paard in je mailbox!

Adviesfilter
Advies over
Houderij

 

Tips om je paard gezond te laten afvallen

Van de 350.000 recreatiepaarden in Nederland is 55% te dik. Aan overgewicht kleven verschillende gezondheidsproblemen zoals insulinedysregulatie, hoefbevangenheid, equine metabool syndroom (EMS), verminderde vruchtbaarheid, PPID (ziekte van Cushing), hyperlipidemie, verminderd atletische vermogen,  goedaardige tumoren, afwijkende thermoregulatie en artrose. In dit artikel geven we je een paar praktische tips en do’s en dont’s die je zullen helpen bij het afvalproces.

Wanneer moet een paard afvallen?

De meest betrouwbare methode om overgewicht bij je paard te meten is de 9-punts Body Condition Score (bcs). De Body Condition Score is een systeem ontworpen door D.R. Henneke en zegt iets over de lichaamsconditie van een paard.  Dit systeem bestaat uit voelen aan de vetbedekkingen op zes verschillende lichaamsgebieden: de nek, schoft, rug, staartkop, ribben en het gebied achter de schouders (zie ook de afbeelding). Een paard dat wordt beoordeeld met een score van 1 is mager, een score van 9 staat voor een extreem vet paard.

Als je paard een 7 of hoger scoort, valt deze  in de categorie ‘overgewicht’ en moet je paard afvallen. Een score van 8-9 behoort tot de categorie zwaar overgewicht, oftewel obesitas. Een Body Condition Score van 5 is optimaal.

Figuur 1. Vetbedekking van het paard (Henneke DR, 1983).

Ruwvoermanagement bij dikke paarden

Een paard eet in de natuur de hele dag door kleine beetjes ruwvoer met een lage voedingswaarde (in vergelijking met krachtvoer). Paarden zijn grazers waarbij door fermentatie in de blinde en de dikke darm energie uit vezelachtig ruwvoer wordt gehaald. Paarden kunnen niet zonder structuur in een rantsoen en hebben vezelrijk materiaal nodig voor een goede werking van de darmen.


Een paard moet dagelijks ongeveer anderhalf tot twee procent van zijn lichaamsgewicht aan droge stof uit ruwvoer binnenkrijgen. Droge stof is het ruwvoergedeelte dat overblijft als al het vocht uit het product is gehaald. Het drogestofgehalte verschilt sterk per ruwvoerproduct. Zo heeft gras een drogestofgehalte van 20% tot 25%, voordroogkuil  van 60% tot 70% en hooi van 80% tot 90%.

Paarden die te dik zijn, en dus gewicht moeten verliezen, mogen beperkt worden tot een drogestofpercentage van  1,3% van het lichaamsgewicht. Let op: te weinig  ruwvoer  kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid van je paard. Dit kan leiden tot o.a.:

  • Verzuring van blinde en dikke darm
  • Koliek
  • Maagzweren
  • Verhoogd risico op kribbijten
  • Verhoogd risico op hout eten
  • Verhoogd risico op weven
  • Verhoogd risico op andere gedragsveranderingen

Het is dus heel belangrijk dat een paard dat moet afvallen toch voldoende ruwvoer krijgt.
Omdat het paard absoluut niet dikker mag worden, is het van belang dat dit ruwvoer een lage energiewaarde heeft. Ben je niet bekend met de gehaltes uit jouw ruwvoer? Doe dan de Pavo Ruwvoer Quickscan en bekijk of jouw ruwvoer geschikt is voor een paard dat moet afvallen.

Meer lezen over ruwvoer? Lees dan het artikel ‘Ruwvoer voor paarden: wat, waarom en hoeveel?

Hoeveel mag mijn paard afvallen?

Om paarden af te laten vallen is het belangrijk om een zogenaamde ‘negatieve energiebalans’ te creëren. Dit betekent dat het paard meer energie verbruikt dan dat het binnenkrijgt. Hierdoor spreekt een paard zijn reserves aan en verliest het gewicht. Bij te snel afvallen kan het lichaam niet snel genoeg schakelen tussen de processen, waardoor schadelijke stoffen blijven circuleren in plaats van dat deze stoffen worden benut.

Het is daarom van groot belang dat paarden geleidelijk  afvallen, dus niet te snel! Een paard haalt zijn energie uit vetten, koolhydraten en eiwitten. Te snel gewicht verliezen, of een verkeerde balans in het rantsoen, kan resulteren in  allerlei gezondheidsproblemen, zoals spierafbraak, leververvetting, blinde en dikke darm verzuring, koliek, maagzweren en insulineresistentie.

Om je paard verantwoord te laten afvallen is een  gewichtsverlies van 0,5 tot 1% per week ideaal. Tip: laat je tijdens het afvallen van je paard steeds begeleiden door je dierenarts, zodat er geen ongewenste medische problemen ontstaan.

Voorbeeldschema voor afvallen

Het laten afvallen van een paard is een langdurig en intensief proces. Het zal niet alleen je paard, maar ook jou als eigenaar  heel wat bloed, zweet en tranen kosten om je dikke vriend  weer op het juiste gewicht te krijgen. Het opstellen van een voedings- en trainingsschema is afhankelijk  van een groot aantal factoren, waardoor er helaas geen standaard afvalschema is dat je kunt aanhouden. Factoren die onder andere meespelen zijn de gehaltes in het ruwvoer, mate van arbeid, huisvesting, ras, leeftijd, geslacht en het gewicht van zowel het paard als jij als ruiter. Natuurlijk zijn er wel een aantal handige tips en do’s en dont’s waar je meteen mee aan de slag kunt in de strijd tegen de kilo’s!

Je paard laten afvallen: do’s en dont’s

Do’s

  • Bepaal het huidige lichaamsgewicht van je paard. Dit kan door middel van een weegschaal, een meetlint of gebruik de volgende formule: [Borstomtrek (cm) x borstomtrek(cm) x lengte (cm) ]: 11877 = huidige gewicht
  • Bepaal het ideale lichaamsgewicht van jouw paard aan de hand van de volgende formule:
    Huidige lichaamsgewicht(kg) - (huidige bcs – bcs die je wilt bereiken) x correctiefactor = ideaal lichaamsgewicht.

    De correctiefactor wordt bepaald aan de hand van het lichaamsgewicht:
    Tussen de 425 – 550 kg = correctiefactor 22,5
    Boven de 550 kg = correctiefactor 27
    Onder 425 kg = correctiefactor 18
     
  • Gewichtsopvolging is zeer belangrijk! Weeg je paard iedere maand en hou dit voor jezelf bij in een schema. Noteer hier ook de beweging (in minuten) en het rantsoen, zodat je tijdig kunt bijsturen.
  • Controleer of jouw ruwvoer geschikt is voor paarden die moeten afvallen. Je kunt de energie-, eiwit- en suikerwaardes in je ruwvoer eenvoudig laten onderzoeken met een Pavo Ruwvoer Quickscan.
  • Blijf voldoende ruwvoer geven!
  • Geef meerdere ruwvoermaaltijden per dag, eventueel in een slowfeeder
  • Twee hooinetten over elkaar geeft kleinere gaten en verlengt de eettijd nog eens extra
  • Beperk de weidegang als er sprake is van overgewicht. Een alternatief is een zandpaddock met toegang tot ruwvoer. Vanaf een bcs van 7-9 is het advies om je paard (tijdelijk) helemaal niet op de wei te zetten.
  • Laat je paard met stapjes meer en intensiever bewegen
  • Beperk/ beëindig het verstrekken van krachtvoer
  • Zorg voor voldoende eiwit in het rantsoen, een paard wat meer en intensiever beweegt heeft een hogere behoefte aan eiwit.
  • Gebruik een balancer zoals, Pavo Vital, om ondanks de (kracht)voerbeperkingen er toch voor te zorgen dat je paard alle  benodigde vitaminen, mineralen en sporenelementen binnenkrijgt.
  • Maak een stappenplan voor een langere periode en zoek op het web contact met andere mensen die ook aan het trainen zijn


Figuur 2. Gewicht bepalen met een meetlint.

Dont’s

  • Stop niet met ruwvoer geven. IEDER paard heeft ruwvoer nodig; Laat je paard niet te snel afvallen, dit brengt gezondheidsproblemen met zich mee

Lees ook:


> Alles over ruwvoer voor paarden: wat, waarom en hoeveel?

> Krijgt mijn paard genoeg vitaminen en mineralen?

> 15 meest gestelde voedingsvragen

 


Gratis en deskundig voeradvies

Heb je na het lezen van dit artikel nog een vraag? Stel je voedingsvraag dan gratis aan ons Pavo VoerAdvies-team. Onze voedingsdeskundigen helpen je graag verder!

Voedingsvraag stellen >

dikke-paard-gezond-laten-afvallen-tips-pavo

Pavo Vital

Dagelijkse vitaminen- en mineralenbalancer

Ruwvoer Quickscan

De snelle ruwvoeranalyse voor paarden

Ruwvoer Quickscan Plus

De uitgebreide ruwvoeranalyse voor paarden